به گزارش سلامت نیوز به نقل از خراسان، بیشترافراد درزمانی‌که کشوردرشرایط بحرانی قرارمی‌گیرد به دنبال کسب اخبارهستند وتلاش می‌کنند درسریع‌ترین زمان ممکن از جدیدترین خبرها مطلع شوند چون تصورمی‌کنند اطلاع ازاخبار می‌تواندازاضطراب آن‌ها کم کند. اضطراب درشرایط جنگ،ازعدم قطعیت شرایط پیش‌رو ناشی می‌شود.

دراین میان شایعه درشرایطی بحرانی مانند وضعیت جنگی وتجاوزدشمن، نقش دوگانه‌ای درتنظیم کاذب اضطراب ایفا می‌کند.درنقش اول به‌عنوان تسکین‌دهنده عمل می‌کندوکمی ازتنش‌ می‌کاهدودرنقش دوم به‌ عنوان تشدیدکننده بلندمدت عمل می‌کند. 

کنترل کاذب با واقعیت‌های نامطمئن 

شایعه،با پرکردن خلأ اطلاعاتی، حس کنترل کاذب را برای افراد جامعه ایجاد می‌کندوبه طورکاذب اضطراب را هم تنظیم می‌کند اما این تنظیم کاذب اضطراب را ازدو بعد مثبت ومنفی می‌توان مد نظرداشت: 
تنظیم مثبت کاذب| شایعات خوش‌بینانه اضطراب را موقتاً کاهش می‌دهند، چون به افراد اجازه می‌دهند باورکنند اوضاع تحت کنترل است وهمین ذهنیت باعث کاهش نسبی اضطراب به صورت موقت می‌شود. 
تنظیم منفی کاذب| شایعات ترسناک مثل«حمله هسته‌ای قریب‌الوقوع» اضطراب را شعله‌ورمی‌کنند، پارانویا ایجاد کرده ورفتارهای توده‌ای (هراس عمومی،مهاجرت بی‌جهت)را تحریک می‌کنند. 
عموما شایعات منفی وترسناک نسبت به موارد مثبت بیشتردرسطح افکارعمومی نقش آفرینی دارند.البته دربسیاری ازموارد که موضوعات ابهام آمیزدرخصوص مسایل اجتماعی،سیاسی ویا فرهنگی باشد، سیاست‌گذاران ومتولیان امور،ازطریق ایجاد وگسترش شایعات مثبت سعی درکنترل این موارد دارند.درجنگ ایران وعراق،شایعات مربوط به حملات شیمیایی اضطراب را دربرهه‌هایی ازجنگ تا حدزیادی افزایش داد. 

نقش شایعه درمدیریت افکارعمومی

شایعه ابهام را تشدید می‌کند وسوگ تعلیقی آن را جمعی وعمومی می‌سازد؛ بهترین راه‌حل، ارائه اطلاعات رسمی وشفاف است تا چرخه اضطراب شکسته شود. درمورد نقش شایعه درتنظیم اضطراب،درابتدا باید بدانیم چه عواملی درمفهوم شایعه نقش دارند.یکی ازدلایل اصلی ایجاد شایعه نبود منابع خبری موثق وعدم آگاهی هست.شایعه به صورت دوگانه می‌تواند محرک یا مسکن موقتی باشد اما درهردو حالت افراد دردرون خودشان تا زمانی که منبع مورد اعتماد آن‌ها از حق بودن شایعه دفاع نکند بازهم آن را نمی‌پذیرند.آن‌چه مهم است، شایعه قطعا نقش مهمی درافکارعموم دارد چراکه بعدازایجاد موجی از شایعات، به دنبال آن موج سواران و شناگرانی خواهند بود که به دنبال کسب منافع خودشان دراین فضای مبهم واین آب گل‌آلود هستند. 

تفکرانتقادی؛سپر روانی دربرابرشایعات

درشرایط بحران، ذهن انسان به‌طورطبیعی به دنبال قطعیت وکاهش ابهام است وهمین نیاز،بسترپذیرش شایعات را فراهم می‌کند بنابراین هرفرددرهرجایگاهی لازم است تفکرانتقادی را دروجودش تقویت کند. تفکرانتقادی به افرادکمک می‌کند پیش ازباوریا بازنشرهرخبر،منبع آن را ارزیابی کنند،شواهدرابسنجندوبه تناقض‌ها توجه نشان دهند.فردی که به این مهارت مجهزاست، نه‌تنها کمتردرگیرموج‌های هیجانی می‌شود، بلکه می‌تواند فاصله‌ای سالم میان خود واخبارایجادکند.این فاصله‌گذاری روانی،ازتشدید اضطراب جلوگیری کرده وبه تصمیم‌گیری منطقی‌تردرموقعیت‌های بحرانی کمک می‌کند.